Thị trường du học đang nóng lên từng ngày với hàng loạt chương trình hội thảo du học quốc tế được tổ chức từ Bắc chí Nam. Mỗi hội thảo du học là một cơ hội cho bất kỳ ai đang ấp ủ ý định tìm kiếm những tri thức mới ở những phương trời xa lạ.

Tuy nhiên, giữa một rừng thông tin du học từ các hội thảo này, không ít người đã lạc lối để đến lúc nhận ra quả đắng thì cũng đã là lúc bơ vơ trên đất khách. Vậy, trước khi quyết định sẽ đi đâu, học ngành gì và học như thế nào, việc cần làm hơn có lẽ là nên trang bị các kỹ năng tham gia hội thảo du học để chọn cho đúng chân trời mơ ước của mình.

Đường phố Hà Nội - Đà Nẵng - Sài Gòn tràn ngập băng rôn quảng cáo các chương trình hội thảo du học. Mọi lời mời chào còn hấp dẫn hơn quảng cáo phim: "Cơ hội học tập tốt nhất tại Học viện Quốc tế ABC"; "Cơ hội du học Pháp, Anh, Mỹ, New Zealand miễn phí: Hỗ trợ học phí"; "Cơ hội học bổng toàn phần"... Đi du học hay không thì còn phải tính. Nhưng "đi chợ" du học thì nên đi!

Mọi thông tin bạn cần đều có ở hội thảo du học. Đó là điều không phải bàn cãi. Tuy nhiên, cũng giống như cảm giác khi bạn bước vào bất kỳ một hội chợ hàng hóa nào, quá nhiều các hội thảo tư vấn du học đang khiến cho người có nhu cầu tìm hiểu thông tin du học cũng phải... lạc lối. Thật khó để quyết định nên tiếp cận trường nào và cần khai thác những thông tin gì trong một rừng những trường học danh tiếng và những cơ hội hấp dẫn. Để thu hút người quan tâm, không ít công ty còn mời đại diện của các trường ở nước ngoài đến dự hội thảo và đối thoại trực tiếp với những gia đình có nhu cầu. Cách làm này đem lại lợi ích cho tất cả các bên tham gia: các trường học nước ngoài, các công ty tư vấn và người học, nhưng cũng lại là một hình thức "qua mắt" khách hàng một cách tinh vi nhất (dân mình cũng lạ, "Tây" nói gì cũng tin!) Cái khó của khách hàng là phải đủ tỉnh táo trước những thông tin 100% hoàn hảo mà những người tổ chức hội thảo đưa ra. Nên nhớ là với sự cạnh tranh ngày càng ác liệt và thiếu lành mạnh, việc các công ty tự sản xuất ra những lời rao hấp dẫn để dụ khách hàng không phải là chuyện hiếm.

Nhiều bạn trẻ vẫn coi những buổi hội thảo du học và triển lãm giáo dục, nghề nghiệp là nơi lý tưởng để "săn" học bổng. Điều này chả có gì là lạ khi cái "máu du học" lên cao, nhưng ai cũng biết là kinh phí cho việc học ở nước ngoài dĩ nhiên đắt hơn trong nước gấp nhiều lần. Thông thường, ở các cuộc hội thảo và triển lãm, cơ hội nhận học bổng chính là "chiêu" thu hút khách hàng nhất. Các chiêu thức cấp học bổng cũng rất đa dạng: từ học bổng toàn phần, học bổng từng phần, học bổng giai đoạn, đến học bổng chương trình học.

Các công ty du học có thể cung cấp những học bổng kiểu giảm học phí, có thể là 20%, 50%, thậm chí là 80%, 90% hay hoặc miễn học phí hoàn toàn. Mới nghe thì rất hấp dẫn, nhưng chớ nhầm tưởng như vậy là bạn sẽ không phải lo lắng gì cho chuyến Tây du của mình. Thực ra, một số quốc gia như Pháp hay Australia có chính sách giảm, thậm chí miễn hẳn học phí cho du học sinh. Nhưng khi học ở nước ngoài, học phí không phải là tất cả. Chi phí sinh hoạt, ăn ở, bảo hiểm... mới là điều đáng lo ngại. Thế nên, có những trường hợp du học sinh nhận được học bổng du học 100% hẳn hoi nhưng sang đến nơi cũng đành ngậm đắng nuối cay, kêu trời không thấu vì các chi phí khác quá đắt đỏ.

Những khoản đó mới là là chi phí chính nhưng khách hàng lại dễ bỏ qua những thông tin này. Và cả phía các công ty du học cũng có ít cơ sở để đảm bảo thông tin chính xác về những khoản chi phí này. Tất cả sẽ tùy thuộc vào sự khéo ăn thì no, khéo co thì ấm của du học sinh. Đấy là chưa kể đến chuyện chất lượng đào tạo ở các trường được giảm học phí. Có nhiều trường do chất lượng đào tạo kém đã tự giảm học phí để chiêu sinh học viên nước ngoài, do có quá ít sinh viên trong nước theo học. Nhưng trên thực tế, số tiền học bổng đã được cộng vào trăm nghìn khoản phải đóng góp của HS - SV. Vì vậy về thực chất, học bổng được thông báo chỉ là ảo và không ai khác, chính người học tự trả học bổng cho mình!

Chuẩn bị hành trang "đi chợ"

Theo những người có kinh nghiệm, cách tốt nhất khi bạn muốn tìm thông tin du học là nên liên lạc với lãnh sự quán của các nước tại Việt Nam để kiểm tra thông tin về trường, cũng như học bổng. Bạn cũng có thể vào các trang web của trường, liên hệ trực tiếp với trường qua thư điện tử hoặc tìm hiểu qua các trang web của du học sinh các nước. Nếu có điều kiện, kiểm chứng được thông tin qua bạn bè, người thân tại nước đó là tốt nhất. Còn nếu vẫn muốn dành thời gian "dạo chợ" du học, tốt nhất là bạn nên trang bị những kiến thức sau:

1. Thu thập trước thông tin

Cố gắng tìm hiểu thông tin về chính hội thảo, triển lãm du học đó: ai tổ chức, ai phối hợp, có những trường nào tham gia, thông tin về các cơ sở đó... Bạn có thể tham khảo qua trang web của các trường, website của các tổ chức giáo dục các quốc gia... Trong một cuộc hội thảo có quá nhiều lựa chọn, những thông tin chuẩn bị trước có thể giúp bạn có được định hướng cho mình, xây dựng những câu hỏi trọng tâm cho tư vấn viên và tận dụng tốt các thông tin bổ sung khác có sẵn tại cuộc triển lãm.

2. Xác định nhu cầu và trình độ của bản thân

Bạn cần xác định mình cần học ngành nghề gì chứ không nên đi hội thảo du học... cho vui. Bạn nên tìm hiểu xem bằng cấp, kinh nghiệm hiện có có cho phép bạn hội đủ điều kiện nhập học của trường. Ví dụ, để theo học chương trình thạc sĩ Quản trị Kinh doanh (MBA), bạn cần tốt nghiệp đại học và có ít nhất 2 năm kinh nghiệm làm việc. Hầu hết các chương trình du học đều có yêu cầu về trình độ ngoại ngữ. Bạn có thể cần phải kiểm tra tiếng Anh qua các kỳ thi quốc tế như TOELF hay IELTS trước khi đến triển lãm để có thể tìm được khóa học phù hợp nhất. Đừng lo lắng nếu như tiếng Anh của bạn cần được trau dồi thêm vì có nhiều trường tham gia triển lãm có khóa đào tạo tiếng Anh và các khóa học hỗ trợ, giúp bạn đạt đủ khả năng học lên bậc cao. Nhiều cơ sở đào tạo tại một số nước (Pháp, Nhật, Trung Quốc...) chỉ đào tạo bằng tiếng bản ngữ, bạn cũng nên lưu tâm.

3. Lựa chọn danh sách trường

Sau khi xác định rõ nhu cầu của bản thân, bạn nên xem kỹ danh sách các trường trên tờ rơi, quảng cáo của buổi triển lãm hay hội thảo đó. Chuẩn bị sẵn danh sách các trường bạn muốn gặp đại diện. Nếu gặp khó khăn, ít nhất bạn cũng nên quyết định loại hình trường học bạn quan tâm. Ví dụ: tùy thuộc vào điều kiện tài chính và trình độ của bản thân, bạn có thể khoanh vùng: trường đại học, học viện, cao đẳng hay các trường trung học dạy nghề...

Các trường có thể xem xét và tiếp nhận bạn vào học ngay tại triển lãm. Tuy nhiên, để được như vậy, bạn cần mang theo bảng điểm và bản sao các chứng chỉ, văn bằng và có thể bạn phải thực hiện một bài kiểm tra tiếng Anh ngắn.

4. Lên danh sách các câu hỏi

Khi đến dự triển lãm, bạn cần chuẩn bị sẵn danh sách các câu cần hỏi để thu thập đủ thông tin cần thiết, nhất là những thông tin chưa được thể hiện trong tài liệu giới thiệu về trường. Nên chú ý hỏi về điều kiện học tập, ăn ở, đi lại, các loại chương trình học, các loại bằng cấp, quyền lợi và nghĩa vụ của lưu học sinh... Đừng ngại ngần hỏi những câu hỏi tưởng chừng như đơn giản nhất như: Có bao nhiêu du học sinh là người Việt Nam (hay châu Á) ở trường của bạn rồi? Câu hỏi càng cụ thể và chi tiết bao nhiêu càng giúp cho bạn dễ hình dung ra cuộc sống sau này của mình nơi đất khách bấy nhiêu. Và mọi bất tiện, nếu có, cũng sẽ được chuẩn bị trước để đón nhận. Vào cuối triển lãm, bạn có thể so sánh các câu trả lời bạn thu thập được từ các đại diện của trường mà bạn đã gặp và trao đổi. Nếu chưa thấy thỏa mãn các nhu cầu của mình thì đừng quyết định vội. Còn rất nhiều hội thảo du học khác đang chờ bạn.

(Theo Tư Vấn Tiêu Dùng)